Sabaha karşı televizyonda Milli Takımı TV’den izleyerek desteklemiş, ardından işe gelmiş bir çalışan düşünün, günün ilerleyen saatlerinde tepki süresi 0,5 promil alkollü birinin seviyesine uzuyor ve çalışmaya devam ediyor…
Uyku yaşam için hava, su ve besin gibi kritik değerdedir. Uyku açlığı bu nedenle istenmeyen sonuçlar doğuracak ciddi bir sorundur.
Dünya Kupası haftaya perşembe günü başlıyor ve 19 Temmuz’a dek sürecek. Maçlar Amerika kıtasında (Kanada, ABD ve Meksika’da) oynanacak. Saat farkı nedeni ile maçlar bazen gece geç saatlerde bazen de sabahın erken saatlerinde yapılacak. Milli takımın grup aşamasında yapacağı üç maç sırası ile 07.00 – 06.00 ve 05.00 ‘te başlayacak.
Bu durum futbolseverlerin gece geç saatlerde veya sabahın ilk ışıkları günü aydınlatırken ekran başında olmalarına neden olacak. Maçları canlı izlemek isteyenlerin önlerinde iki seçenek olacak; ya maç saatine kadar uyanık kalacaklar ya da maç başlamadan uyanacaklar.
Bizim konumuz tam da bu durumun yaratacağı riskler!
Gece geç saatte veya sabaha karşı uyanıp maç izlemek ve ardından işe gitmek, uyku yoksunluğuna – uyku açlığına yol açarak iş sağlığı ve güvenliğini (İSG) doğrudan tehlikeye atar.
İnsan vücudu biyolojik saat ile çalışır, biz buna sirkadiyen ritim diyoruz. Sirkadiyen ritim, uyku ve uyanıklık döngüsü ile vücut ısısı, hormon salınımı, metabolizma hızı gibi pek çok biyolojik süreci etkileyen bedenin günlük işleyiş ritmidir. Güneş ışığı ve karanlık döngüsüne göre şekillenir, fiziksel, zihinsel ve davranışsal sağlığın korunmasında kritik rol oynar. Bu ritmin bozulması pek çok nedenle iş kazası riskini artırır ve bağışıklığı zayıflatır.
Uyku yoksunluğunun yarattığı sonuçlar;
- Refleks ve reaksiyon süresini alkollü olmaya benzer düzeyde geciktirir.
- Odaklanma süresi kısalır, bu da detayların gözden kaçmasına neden olur.
- Çalışan farkında olmadan birkaç saniyelik anlık uyku moduna girer. (Mikro-uyku)
- Risk algısı düşer, tehlikeli iş adımları güvenliymiş gibi algılanır, çalışan kritik anlarda hatalı karar verir.
- Tahammül seviyesi düşer, stres seviyesi ve duygusal hassasiyet artar, ani öfke atakları gelişir.
- Hafıza, problem çözme yeteneği ve yaratıcılık zayıflar.
- Kronik yorgunluk hissi, baş ağrısı, kas ağrısı ve bitkinliğe neden olur.
- Vücudun bağışıklığı zayıflar ve enfeksiyonlara açık hale gelir.
Ne yapmalı?
- Çalışanlarınızın maç saatinden önce akşam erken saatte yatıp günlük uyku sürelerini tamamlamaları, uyuyamamış olanların 24 saatlik süre içerisinde uyku açığını kapatmaları, ağır, yağlı atıştırmalıklar yerine su ve hafif meyveleri tercih etmeleri konusunda bilgilendirin.
- İmkan varsa çalışanların gün ortasında şekerleme (15-20 dk’lık kısa uyku) yapmalarına izin verin.
- Uykusuz kalan çalışanları odaklanma gerektiren kritik işlerden kaçınmaları için yönlendirin, nedenleri hakkında bilgilendirin.
- Şirketinizin koşulları uygunsa maç sonrası için çalışanlara evden çalışma veya geç başlama hakkı tanıyın.
- Maçları kaydederek çalışanlar ile paylaşın, çalışanların makul saatte maçları banttan izlemelerine destek olun.
Milli takıma başarılar diliyoruz.
Esen kalın…
Dr. Cahit BEHREM
